O fitafita a le US Army a le Arizona National Guard o loʻo taʻitaʻia tagata tafafao maimoa na maileia e le lologa faafuaseʻi i totonu o se UH-60 Blackhawk, Aso Toʻonaʻi, Aokuso 24, 2024, i le Havasupai Reservation i Supai, Ariz. (Maj. Erin Hannigan/US Army via AP) ASSOCIATED PRESS SANTA FE, NM (AP) — O se lologa faafuaseʻi na liua ai se faasologa o afu matagofie ma lanumoana i se puaa enaena mataʻutia sa matautia ae e le o se mea e le masani ai mo le vaitau timuga o le taumafanafana i le Havasupai reservation, o se tasi o vaega pito mamao o le konetineta o Amerika e tosina mai ai tagata asiasi i le lalolagi atoa.
Ae o le taimi lea, o le tafega o le vai lea na mafua ai ona feosofi solo le faitau selau o tagata savavali i nofoaga maualuluga — o nisi i totonu o tulimanu ma ana i puipui o le vanu — na liu i se tulaga matautia. Na tafea ese atu se fafine agai i le Vaitafe o Colorado i totonu o le Grand Canyon, ma amata ai se taumafaiga e saili ma laveai ai le National Park Service i se siosiomaga tulaga ese e le mafai ona oo atu i ai telefoni feaveaʻi, i totonu o vanu o le toafa e na o le savali, miula po o helikopa e mafai ona oo i ai. I le tolu aso mulimuli ane ma le 19 maila (30 kilomita) i lalo ifo, o le a foia ai e se vaega faafiafia o le folauga i le vaitafe le sailiga. Mulimuli ane, o tagata na sao mai ma tagata laveai na pipii atu i tala o le faanoanoa faatasi, le lotofaafetai ma le faaaloalo mo vai na liua i se tulaga matautia faafuasei.
Timuga muamua, ona sosoo ai lea ma le vevesi
Na amata le aso o le lologa faafuaseʻi a o leʻi tafa mai ata mo tagata savavali o loʻo ifo i totonu o se vanu lanumeamata i se savaliga e 8-maila (13-kilomita) i luga o auala sopo i se nuʻu i le fatu o le fanua faʻasao o Havasupai.
Mai iinā, e savavali ai turisi agai atu i nofoaga latou te fiafia i ai — o se faasologa o afu matagofie ma se nofoaga e tolauapi ai i autafa o le alia. O vai masani lanumoana-lanumeamata o le vanu e tosina mai ai turisi mai le lalolagi atoa.
O le fomaʻi faʻaletino o Hanna St. Denis, 33 tausaga, na malaga mai Los Angeles e matamata i mea ofoofogia faʻalenatura i lana uluaʻi malaga faimalaga i le po, ma se uo, na latou oʻo atu i le ala aʻo leʻi tafa mai ata o le Aso Tofi na teʻa nei ma taunuu i le afu mulimuli o afu lauiloa e tolu i le aoauli.
Na timu faifai pea. I lalo o Beaver Falls, na matauina e se tagata aau le tafe vave o le vai. Na amata ona tafe mai le vai mai puipui o le vanu, ma solo ese ai papa a’o liu lanu sukalati le alia ma tumu.
“Sa faasolosolo malie lava ona lanu enaena i autafa ma lautele, ona matou o ese ai lea mai iina,” o le tala lea a St. Denis. O ia ma isi tagata savavali sa aʻe i luga o se apefai i se nofoaga maualuga e aunoa ma se auala e alu ifo ai a o siʻitia le vai. “Sa matou matamata i laau tetele o loʻo liaʻiina faatasi ma aʻa, mai le eleele.”
Sa leai se auala na ia mafai ai ona valaau atu mo se fesoasoani pe vaai foi i le isi tulimanu o le vanu.
I se nofoaga e lata ane, na matauina ai e Michael Langer e 55 tausaga le matua mai Fountain Hills, Arizona, le tafe ifo o le vai mai isi nofoaga i totonu o le vanu.
“I le sefulu sekone talu ona mavae lena, sa tamo’e mai ai se tagata o le ituaiga i le nofoaga o tolauapiga ma alaga mai, 'Lologa faafuase’i, sulufa’iga faafuase’i, tamo’e i le eleele maualuga,'” o le tala lea a Langer.
E latalata ane, sa matuā faafuaseʻi ona pa le ālia o Mooney Falls, a o taufetuli atu tagata savavali ua susu i le vai i se fata maualuga ma faaputuputu i latou lava i totonu o maa.
Fa'ailoga o le fa'alavelave
I le 1:30 i le aoauli, na amata ona maua e le au ofisa i le Grand Canyon National Park e lata ane i le laueleele o Havasupai ni valaau mo faalavelave mai masini e fesoʻotaʻi i satelite e mafai ona lafoina atu ai lapataiga SOS, savali tusitusia ma valaau leo i nofoaga e le mafai e telefoni feaveaʻi ona oʻo atu i ai.
“Ona o le vaapiapi o le vanu lenā, e faigata tele ona maua ni fesootaʻiga; e leai se malamalamaga manino i le tele o ola o tagata na maliliu pe manuʻa i le taimi muamua,” o le tala lea a Joelle Baird, o se sooupu a le paka.
Sa feagai le paka ma lipoti soona fai o le toatele o tagata na maliliu ae na faamaonia ai se mea mata’utia. E toalua ni tagata savavali - o se tane ma se ava - na tafiesea e le lologa faafuasei a o latou savavali latalata i le vaega e tafe atu ai le Havasu Creek i le Vaitafe o Colorado.
I le 4 i le afiafi, o le to’a o le tau na mafai ai e le paka ona auina atu se helikopa ma faatulaga se leoleoga faanatinati i le eleele i le eria, na saunoa ai Baird.
Sa pikiina Andrew Nickerson, le tane, i lena po e se vaega o loʻo faimalaga i le vaʻa laupapa i le 280-maila (450-kilomita) o le vaitafe e tafe atu i le Grand Canyon.
“Sa ou toe o ni nai sekone mai le oti ina ua oso faafuase’i mai se tagata ese mai lana va’a ma lamatia lona ola e aunoa ma le faatuai e laveai a’u mai le vai sousou,” o le tusi lea a Nickerson mulimuli ane i luga o ala o faasalalauga faaagafesootai.
O lona faletua, o Chenoa Nickerson, 33 tausaga le matua, na tafea atu i le alāvai autū o le vaitafe ma e leʻi iloa ai o ia. Na faʻasalalauina se faʻasalalauga suʻesuʻe i le Aso Faraile mo se fafine enaena ua leiloa, umī ma mata lanumoana. E pei o le toʻatele o tagata savavali i Havasupai, sa leʻi ofuina e ia se ofu faʻaola.
Vaitau o lologa faafuasei
Na saunoa le fomaʻi tau i le setete o Arizona, o Erinanne Saffell, o le lologa faafuaseʻi i le vanu e mamafa ae e lē o se mea e masani ai, e tusa lava pe le amanaʻia ai le faʻavevela o le lalolagi e mafua mai i tagata lea ua iʻu ai i le tele o tulaga leaga o le tau.
“O se vaega lea o le vaitau o timuga ma e to ifo le timu ma e leai se mea e alu i ai, ma e mafai ona tafe atu ma mafua ai le tele o mea leaga mo tagata o loʻo faʻalavelave,” o lana tala lea.
E mafai ona matou tuʻuina atu le tele o masini e mataʻituina ai le vai, ma le mataʻituina lelei o le saoasaoa o le vai i le taimi moni:
Taimi na lafoina ai: Setema-02-2024
