O a PFAs? Mea uma e te manaʻomia ona iloa
Mulimuli i la matou blog ola o tala fou a Ausetalia mo faʻamatalaga lata mai
Maua la matou imeli o tala fou, polokalama e leai se totogi po'o le podcast o tala fou i aso ta'itasi
E mafai e Ausetalia ona fa'amalosia tulafono e fa'atatau i le maualuga taliaina o vaila'au taua a le PFAS i le vai inu, ma fa'aitiitia ai le aofa'i o mea ua ta'ua o vaila'au e fa'aumatia e fa'atagaina i le lita e tasi.
Na faʻalauiloa e le Fono a le Atunuʻu mo Suʻesuʻega Faʻafomaʻi ma le Soifua Maloloina a le Atunuʻu i le Aso Gafua ni taʻiala muamua e toe teuteu ai tapulaʻa mo vailaʻau PFAS e fa i le vai inu.
O le PFAS (per- ma le polyfluoroalkyl substances), o se vasega o le faitau afe o vailaʻau, e taʻua i nisi taimi o "kemikolo e faʻavavau" aua e tumau pea i le siosiomaga mo se taimi umi ma e sili atu ona faigata ona faʻaumatia nai lo mea e pei o suka poʻo porotini. E lautele le aʻafiaga o le PFAS ma e le gata i le vai inu.
Lesitala mo le imeli o tala fou a le Guardian Australia
O le ata o taiala ua faatulaga mai ai fautuaga mo tapulaa o le PFAS i le vai inu i le olaga atoa o se tagata.
I lalo o le tulafono faatonutonu, o le tapulaʻa mo le PFOA - o se vailaʻau e faʻaaogaina e fai ai le Teflon - o le a faʻaititia mai le 560 ng/L i le 200 ng/L, e faʻavae i luga o faʻamaoniga o latou aafiaga e mafua ai le kanesa.
E faʻavae i luga o atugaluga fou e uiga i aafiaga o le ponaivi, o tapulaʻa mo le PFOS – lea sa avea muamua ma vaega autū i le puipuiga o le ie Scotchgard – o le a faʻaitiitia mai le 70 ng/L i le 4 ng/L.
Ia Tesema o le tausaga talu ai, na faʻavasegaina ai e le International Agency for Research on Cancer le PFOA o se mea e mafua ai le kanesa i tagata - i le vaega lava e tasi e pei o le inuina o le ava malosi ma le faʻaleagaina o le ea i fafo - ma le PFOS o se mea "atonu" e mafua ai le kanesa.
O loʻo fautuaina foʻi e taiala ni tapulaʻa fou mo ni vailaʻau PFAS se lua e faʻavae i luga o faʻamaoniga o aʻafiaga o le thyroid, o le 30ng/L mo le PFHxS ma le 1000 ng/L mo le PFBS. Ua faʻaaogaina le PFBS e sui ai le PFOS i Scotchgard talu mai le 2023.
Na saunoa le pule sili o le NHMRC, Polofesa Steve Wesselingh, i se fonotaga ma le au tusitala e faapea, o tapulaa fou na faatulaga e faavae i luga o faamaoniga mai suesuega i manu. “Matou te le talitonu i le taimi nei o loo i ai ni suesuega faaletagata e lava le lelei e taiala ai i matou i le atinaeina o nei fuainumera,” o lana tala lea.
O le tapulaʻa ua fuafuaina mo le PFOS o le a ogatusa ma taʻiala a Amerika, ae o le tapulaʻa a Ausetalia mo le PFOA o le a maualuga atu pea.
“E lē o se mea e fou ai le fesuisuiaʻi o tulaga faatauaina o taiala mai lea atunuu i lea atunuu i le lalolagi atoa e faavae i luga o auala eseese ma taunuuga na faaaogaina,” o le saunoaga lea a Wesseleigh.
O le sini a le Iunaite Setete ia leai se tele o mea e mafua ai le kanesa, ae o pulega a Ausetalia e faʻaaogaina le auala "threshold model".
“Afai matou te o’o i lalo ifo o lena tulaga fa’atapula’a, matou te talitonu e leai se lamatiaga o lena vaila’au e mafua ai le fa’afitauli ua fa’ailoa mai, pe o fa’afitauli o le tairoiti, fa’afitauli o le ponaivi po’o le kanesa,” o le tala lea a Wesseleigh.
Sa mafaufau le NHMRC e fa'atulaga se tapula'a tu'ufa'atasi mo le vai inu PFAS ae na manatu e le talafeagai ona o le tele o vaila'au o le PFAS. "E tele naua le aofa'i o le PFAS, ma e leai ni a matou fa'amatalaga oona mo le tele o ia mea," o le saunoaga lea a Dr. David Cunliffe, o le faufautua sili o le tulaga lelei o le vai mo le matagaluega o le soifua maloloina a Aferika i Saute. "Ua matou faia lenei auala o le gaosia o ta'iala ta'itasi mo na PFAS pe a iai fa'amatalaga o lo'o avanoa."
E fa'asoa le pulega o le PFAS i le va o le malo tele ma le setete ma teritori, lea e fa'atonutonuina le sapalai o le vai.
Na saunoa Dr. Daniel Deere, o se faufautua tau vai ma le soifua maloloina i le Water Futures, e leai se mea e popole ai tagata Ausetalia e uiga i le PFAS i vai inu a le lautele se’i vagana ua logoina faapitoa. “Ua tatou laki i Ausetalia ona e toetoe lava a leai se vai ua aafia i le PFAS, ma e tatau ona e popole pe afai e fautuaina sa’o e le pulega.
Vagana ua fautuaina atu i se isi itu, “e leai se aogā i le faʻaaogaina o isi punaoa vai, e pei o vai fagu, faiga e togafitia ai le vai i totonu o aiga, faamama vai i luga o le laulau, tane vai timu i le lotoifale poʻo ni lua vai,” o le tala lea a Deere i se faʻamatalaga.
“E mafai e tagata Ausetalia ona faaauau pea ona lagona le mautinoa o loo aofia ai i le Taiala o Vaiinu a Ausetalia le faasaienisi aupito lata mai ma sili ona malosi e lagolago ai le saogalemu o vaiinu,” o le saunoaga lea a Polofesa Stuart Khan, o le ulu o le Aoga o Inisinia Sivili i le Iunivesite o Sini, i se faamatalaga.
Sa faamuamua e le NHMRC se iloiloga o taiala a Ausetalia i le PFAS i le vai inu i le faaiuga o le 2022. E lei toe faafouina ia taiala talu mai le 2018.
O le a tumau pea ona tu'uina atu taiala muamua mo feutagaiga a le lautele se'ia o'o i le aso 22 o Novema.
O le mea moni, e mafai ona tatou faʻaaogaina masini suʻesuʻe o le tulaga lelei o le vai e iloa ai le tulaga lelei o le vai, e mafai ona tatou tuʻuina atu le tele o masini suʻesuʻe e fua ai faʻasologa eseese i le vai mo lau faʻasinomaga.
Taimi na lafoina ai: Tesema-02-2024
